TPMS Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Soru: TPMS Nedir?

Cevap: TPMS (Lastik Basıncı Takip Sistemi) aracınızın lastiklerinin basınç değerlerini anlık kontrol edip size bu durumu rapor eden 2014 senesinden sonra üretilen araçlarda zorunlu bir sistemdir. İki türlü TPMS sistemi mevcuttur. Bunlar "Endirekt TPMS Sistemleri" ve Direkt TPMS Sistemleri"dir. 

Soru: Endirekt ve Direkt TPMS sistemlerinin farkı nedir? Hangisi daha faydalıdır?

Cevap: Endirekt TPMS sistemi aracın ABS ve EPS sistemlerinden aldığı lastik tur bilgilerini değerlendirerek tur farklarından doğan değişimi algılar ve bunu düşük lastik basıncı ikazı olarak sürücüye iletir. Direct TPMS sistemi ise lastiğin içerisindeki basıncı anlık olarak ölçer ve basınç değerlerinde normalin dışında bir düşüş algılandığında sürücüye düşük lastik basınç ikazı verir. Bu durumda genel görüş direkt TPMS sistemlerinin daha verimli olduğudur. Bugün otomobil pazarındaki bir çok araçta direkt TPMS sistemi tercih edilmektedir.Direkt TPMS sistemi kullanan markalara örnek: (2014 sonrası) Peugeot Citroen Renault Ford BMW ve Mercedes Endirekt TPMS Sistemi kullanan markalara örnek: Seat, Skoda, Audi, Volkswagen. (Özellikle Volkswagen ve Audi markalarında Direkt TPMS Sistemlerinide görmek mümkün)

Soru: Lastik Basınç Sensörü Nedir?

 

Cevap: Lastik basınç sensörü aracın lastiklerinin iç kısmına genellikle siboba ilaveten takılan veya lastiğin iç kısmının tabanına yapışık veya da jantın iç kısmına bir kelepçe ile tutturulmuş, pil ile çalışan ve radyo frekans (RF) sinyalleri ile araçla iletişime geçen lastiğin anlık basınç ve ısı değerini ölçen bir cihazdır.

 

Soru: Neden her aracın TPMS sensörleri farklı? Bu sensörleri farklı kılan şey nedir?

 

Cevap: Araç üreticileri ürettikleri araç modellerinde kullanılmak üzere sensörlerin içerisine bir takım protokol numaraları işlerler. Bu sayede bir modelin sensörünü diğer modelden farklı kılarlar. Protokol numarası veya orijinal ekipman numarasını aracın konuşmayı bildiği bir lisan gibi düşünebilirseniz. Mesela fransızca konuşan bir kişi ingilizce konuşulduğunda bunu anlayamaz. Protokol numaralarıda tam bu mantıkla çalışır. Bu yüzden bir markanın çıkardığı bir modeldeki sensör başka bir modeline uymaz. Hatta bazen aynı modelin değişik versiyonlarında bile bu protokol numaraları farklılık gösterir. 

 

Soru: Sensör ID numarası nedir?

 

Cevap: Aracınızda Direkt TPMS sistemi var ise 4 lastiğinizde ve bazende istepneniz ile 5 lastiğinizde TPMS Sensörü bulunur. Bu sensörlerden her birinin ID (identification / Kimlik) numarası vardır. Bunun olmasındaki en önemli iki neden ise; Lastiklerinizin bulunduğu konumdaki sensörün doğru yerdeki lastiği göstermesidir. Bir diğer neden ise yan yana gelen iki araçta aynı protokol numaralı TPMS sistemi olduğunda hangi sensörün hangi araçta olduğunun karıştırılmamasıdır.

Sensör ID numaraları aracınızın ECU suna tanımlıdır. Sensör değişimlerinde yeni ID numaralarının araca tanımlanması veya teknik terim ile yeniden öğretilmesi (relearn) gerekir.

 

Soru: Araca lastik basınç sensörleri nasıl tanımlanır? (Yeniden Öğretme İşlemi)

 

Cevap: Aracınızda oluşabilecek olası lastik basınç sensörü arızalarında takılacak yeni sensör farklı bir ID numarası içeriyor ise bu ID numarasının araca tanımlanması (Yeniden öğretlmesi) gerekmektedir. Bu işlem araç marka ve modellerine göre değişmektedir. Bu yöndemleri şu şekilde sıralayabiliriz;

OBDII: Aracınızın ECU suna OBDII bağlantısı ile bağlanıp TPMS özelliği olan cihazlar ile ID numarasının değiştirilmesi işlemidir. 

Autorelearn: Otomatik yeniden öğrenme, sizin hiçbir işlem yapmanıza gerek kalmadan yeni sensörlerinizin araç tarafından algılanmasıdır. Aracınız eski sensör ID numaralarını algılayamadığı zaman aynı protokol numaralı yeni sensör arayışı içine girer. ve ilk algıladığı sensörleri benimser ve öğrenir.

Manuel Relearn: Bu yöntemde aracın menüsüne girip lastik basınç sensörlerini yeniden öğren komutuna basmak gerekir. Bu durumda araç eski sensörlerini unutur ve yeni algıladığı sensörleri benimser. 

Triggering: Tetikleme ile yapılan yeniden öğrenme şu şekilde çalışır; Aracınızın menüsünde lastik basınç sensörlerini yeniden öğren komutunu seçersiniz. Araç bu işleme hazır olduğunda size korna ile ikaz verir. Sol ön lastikten başlayarak sırasıyla sağ ön, sağ arka ve sol arka lastikler bir TPMS cihazı ile tetiklenir. Bu tetikleme sayesinde araç doğru konumlardaki sensörleri ID numaraları ile algılar ve yeniden öğrenmiş olur.

 

Soru: Üniversal Sensör ne demek?

 

Cevap: Piyasada onlarca orijanl ekipman TPMS üreticsi ve yüzlerce TPMS protokol numarası bulunmaktadır. Bu durum sürücülerin bir arıza karşısında doğru sensöre ulaşmasını zorlaştırmaktadır ve haliyle bir çok orijinal ekipman sensör yüksek fiyatlardan satılmaktadır.

Bu durumu tüketici adına kolaylaştırmak için universal sensörler piyasaya sunulmuştur. Bu sensörleri içlerine protokol numaraları konulmamış sesnsörler olarak düşünebilirsiniz. Yazılım yüklemeye hazır bu sensörler kullanılacakları zaman içlerine kullanılacakları aracın protokolleri işlenip araca kusursuz uyum sağlarlar. Böylece bir TPMS sesnsörü üreticisinin bir veya bir kaç çeşit üniversal sensörü bir çok araca göre programlanabilmekte ve böylece stok maliyetleri, bulunabilirlik gibi problemler ortadan kalkmaktadır.

 

Soru: Orijinal ekipman lastik basınç sensörü mü yoksa üniversal lastik basınç sensörümü? Hangisi daha kullanışlı?

 

Cevap: Aracınızda bulunan orijinal ekipman lastik basınç sensörü hasar gördüğünde ilk araştırmanız gereken şey orijinal ekipman lastik basınç sensörünün bulunabilirliği ve fiyatı olmalıdır. Bu fiyatı üniversal sensörler ile karşılaştırdığınızda fiyat aynı veya daha düşük ise tabikide orijinal sensör kullanmak daha iyi olacaktır. Fakat universal sensörün fiyat avantajı var ise üniversal lastik basınç sensörünü gönül rahatlığı ile tercih edebilirsiniz.

Başka bir durum ise yazlık ve kışlık lastik jant seti kullanan sürücüler için önemlidir. Orijinal ekipman sensörlerin ID numaralarını başka bir orijinal ekipman lastik basınç sensörüne kopyalayamazsınız. Fakat bu işlemi yani orijinal ekipman lastik basınç sensörlerinizin ID numarasını üniversal lastik basınç sensörlerine kopyalayabilirsiniz. Böylelikle mevsim değişimlerinde aracınızda kullanacağınız lastik setlerinde bulunan TPMS sensörlerinin ID numaraları birbirinin aynısı olacaktır ve aracınız bu değişimi anlamadan TPMS sisteminiz kusursuz çalışacaktır.

 

Soru: Lastik basınç sensörlerinin ömrü nedir?

 

Cevap: Lastik basınç sensörleri içlerinde bulunan bir pil ile çalışır. Araç hareket halindeyken sensör bu hareketliliği algılar ve sinyal gönderir. Bunun dışında araç park halindeyken sensörler uyku moduna geçer ve kendini kapatır. Böylelikle sensörlerin ömrü uzar. 

Kısacası bir sensörün ömrü aracın kullanımına göre değişkenlik göstermektedir ve bu 6 ila 8 sene olarak belirtilmektedir.

 

Soru: Lastik basınç sensörlerimi nerede değiştirebilirim?

 

Cevap: TPMS sistemi ülkemizde yeni bir kavram olmakla birlikte lastik mağazaları her geçen gün bu konuda biraz daha bilinçlenmektedir. TPMS cihazlarının henüz pahalı olmasından dolayı bu yaygınlaşma yavaş ilerlemektedir. 

TPMS cihazları kadar önemli olan başka ekipman ise TPMS parçalarını sökmek için piyasaya sunulmuş torklu el aletleridir. TPMS sisbop parçaları genellikle hassas aluminyum parçalardan oluşur ve bu parçaların doğru oranda sıkıştırılması çok önemlidir. 

Tüm bu özellikleri barındıran lastik firmaları gün geçtikçe artmaktadır. Diğer bir alternatifiniz yetkili servislerdir.

 

Soru: Aracımın TPMS ikaz lambası yanıyor. Bu ne demek?

 

Cevap: Aracınızın TPMS ikaz lambası size iki durumda uyarı verir;

Aracınızı ilk çalıştırıdığınızda yanıp sönüyor ve sonrasında devamlı yanıyor ise: Aracınızın bir veya birden fazla TPMS sensöründen sinyal alınamıyor demektir. En yakın TPMS uzmanı lastik servisine gitmeniz gerekmektedir.

Aracınızı ilk çalıştırdığınız andan itibaren direkt olarak TPMS ikaz lambası yanıyor ise: Aracınızın lastik basınçlarında doğru olmayan bir durum var demektir. En kısa sürede aracınızın lastiklerini kontrol ediniz. Eğer hala içerisinde yeterli hava var ise en yakın lastik servisine dikkatli bir şekilde gidiniz.

Copyright 2018 Lastik Sensörü. Tüm hakları saklıdır.